، متن کامل گزارش نخست او درباره فیلم های نوع اول را می خوانید. برای مطالعه نسخه کامل این گزارش و همه بخش های این پرونده خواندنی نشریه «24» گروه مجلات همشهری، شماره مهر ماه را از روزنامه فروشی ها بخواهید.
اجارهنشینها: داریوش مهرجویی (1365)
فیلمسازی که در سالهای پیش از انقلاب هم دائماً با ممیزی درگیر بود، پس از اتفاقات حیاط پشتی مدرسهی عدل آفاق/ مدرسهای که میرفتیم سعی کرد کمی از آموختههای خود دربارهی خط قرمزها استفاده کند. حاصلش رویهای کمدی برای داستانی بود که پتانسیل بالای توقیف داشت.
خط قرمزهایی که از آن گذشت: نمادهای بسیاری از وضع ایران دههی 60 میشود در فیلم پیدا کرد. خانهای که قرار است ساکنان تازهاش آن را نوسازی کنند اما هر قدمشان به تخریب بیشتر میانجامد. حتی تعریف داستان فیلم با آن منطق نمادمحور خردهگیران آن مقطع زمانی خطرناک بهنظر میرسد.
چرا توقیف نشد: گفتم که مهرجویی از تجربیاتش در مقابله با ممیزی استفاده کرد. رویهی کمدی فیلم تنها دلیلی بود که باعث شد اجارهنشینها به سرنوشت فیلم پیشین دچار نشود، و در سادهترین معادلهی ریاضی، مثله نشود. ظاهر فیلم شوخوشنگ بود و کسی حرفهای سختگیرانهی ممیزها را جدی نگرفت.
از همین کارگردان: یک کلکسیون کامل وجود دارد. از گاو و دایرهی مینا در سالهای پیش از انقلاب تا همین سنتوری خودمان. با این همه یک نمونهی ویژه داریم. مهرجویی در هامون هم هرچه دوست دارد میگوید و آنجا هم راه فرار دیگری پیدا میکند و حتی از جشنوارهی دولتی فجر جایزه میگیرد. فیلمساز قصهی ما اگر حوصله داشته باشد بلد است از تیغ ممیزی فرار کند.
عروسی خوبان: محسن مخملباف (1367)
این شروع عبور تند و تیز مخملباف جوان از خط قرمزهاست. شروع دورانی که میگفتند او پوستاندازی کرده و مسیر دیگری را در پیش خواهد گرفت. انگار راست میگفتند.
ادامه مطلب ...